Malazgirt Nire... Ankara Nire...

17 Ocak 2007


ANKARA- Geçen  hafta sonunda  Türk ve Kürt aydınlarından oluşan bir topluluk kara ve soğuğa inat, onca yolu teperek Ankara’da bir araya geldiler. Konferansın başlığı, “Türkiye Barışını Arıyor” idi. Toplantı, değerli yazarımız Yaşar Kemal’in konuşmasıyla açıldı. Kapsamlı olduğunca coşkulu konuşmasının bir yerinde,  yazarımız, belli çevrelerin dillerine pelesenk ettiği  “Türk’ün Türkten başka dostu yoktur” sözünü  şöyle düzeltmek gereğini duydu: “Türkün Türkten başka dostu var…Gizli saklı değil. Malazgirt’ten  bu yana Kürtler Türklerle dost.”
Son aylarda çıkan bir mizah kitabını anımsadım şimdi: “Türkün Türkten başka düşmanı yoktur.” Neyse. 

Yaşar Kemal’in sözünü ettiği Malazgirt’in haritada  yerine hemen çıkaramayacak kimi genç, hatta orta yaşta  okurlar merak etmiş olabilir diye aşağıdaki genel bilgileri sunmak istedim. 

***   ***   *** 

Cumhuriyet’te ‘Politikada Sorunlar’ başlığıyla yıllarca  yazan; gazetenin  dış politika servisi şefi, daha sonra yayın kurulu üyesi Ergun Balcı’nın  iki yazısını çıkardım arşivimden.  

(Bu vesileyle, hayata ve dünyaya geniş pencereden bakabilen, birikimli ve demokrat yazarımızı / 1931-17 Ocak 1999 / ölüm yıldönümünde sevgiyle anıyorum.) 
29 Ağustos 1996 tarihli Cumhuriyet’teki yazısının başlığı şöyledir:
Malazgirt:Türklerle Kürtlerin Ortak zaferi   
Ergun Balcı, “Bir askeri zaferi  925 yıl sonra kutlayan başka ülkeler var mıdır dünyada, bilemiyoruz. Varsa bile sayıları herhalde fazla değildir” dedikten sonra şunları yazıyor: “Malazgirt meydan savaşının çok önemli bir karşılaşma olduğu kuşkusuz. Anadolu’nun Müslümanlaşması ve Türkleşmesi Malazgirt savaşından sonra başlamıştır.” 

Alpaslan,  nice ihanet ve zorluklardan sonra ancak zafere ulaşmıştır. Sonuçları itibariyle Avrupa tarihini de etkileyen  bu meydan savaşının ayrıntılarını, yerli yabancı kaynaklara başvurarak anlatan Ergun Balcı’nın bu önemli yazısından birkaç cümle almakla yetinelim:  

“ Ancak, bizim  tarihlerimizde Anadolu’nun Müslümanlaşmasına yol açan bu zaferdeki Kürtlerin oynadığı önemli rolün üzerinde fazla durulmaz. Oysa ordusu, Bizans ordusuna kıyasla çok ufak olan Alpaslan’ın yöredeki Kürt beylerinin yardımı olmadan savaşı kazanması herhalde çok zor, hatta imkânsız olurdu.”(…) Malazgirt zaferiyle Türkler ve Kürtlerin Anadolu’yu Müslümanlaştırması ve bin yıllık birlikteliği başlamıştır. Malazgirt savaşı anılırken bu noktanın da vurgulanmasında yarar vardır.”
Yaşar Kemal’in altını çizdiği ‘Malazgirt’ olayı özetle budur işte.
Söz rahmetli Ergun Balcı’dan açılmışken, bu aydınlık yazarımızın ölmeden tam on bir ay önce ( 17.02.1998) aynı sütunda çıkan  benzer konuda bir yazısı ile analım: Türkler ve Kürtler
Yazının girişinde, o sıralar ABD’nin Irak’a ilişkin emelleri konusunda ortalıkta dolaşan tahminler… Batı’nın  Körfez konusundaki plan ve senaryoları…Bu arada Kuzey Irak’ta bir Kürt devletinin kurulup kurulamayacağına ilişkin tartışmalar… sergilenmektedir. 

O günlerde Milliyet gazetesinde Taha Akyol bu soruna eğilip şöyle yazmış:”Irak’ın tam tersine Türkiye’de Türklerle Kürtler öylesine iç içe geçmiştir ki, ayırmak çok zordur. Ancak, Türkiye’de Kürtlerin etnik kimliklerinin inkâr edilmesinden kaynaklanan ciddi rahatsızlıkları vardır. Üniter devletin içinde liberal hürriyetlerle bu etnik travmaların giderilmesi gerekir. O zaman Türkiye korkmaz, aksine bölgede cazibe merkezi olur.” Bu paragrafı okurları için alıntılayan Ergun Balcı “Taha Akyol’un bu görüşlerinin altına biz de imzamızı atarız” demiş.  

Daha sonra, şunları yazıyor: “Türklerle Kürtlerin, birbirleri ile ayrılamayacak kadar iç içe  geçtiği görüşü de çok doğrudur. Yaşar Kemal bir televizyon programında ‘İki halk etle tırnak gibidir. Anadolu bölünemez’ demişti.” 
Ergun Balcı bu yazısının sonunda,  geçen hafta Yaşar Kemal’in Ankara’da yaptığı konuşmanın sinyalini dokuz yıl önceden adeta duyurmuştur: “Türklerle Kürtler Anadolu’yu birlikte Müslümanlaştırmış, dış saldırılara karşı birlikte savunmuşlardır. İki halkın Türklerle Kürtler kadar birbiri tarafından özümsendiği az görülmüştür.  Bu bakımdan demokrasi ve insan haklarının ülkenin batısından en doğudaki ucuna kadar eksiksiz uygulanması, büyük devletlerin Kuzey Irak ya da başka bir bölgeye ilişkin tasarılarına karşı en sağlam güvenceyi oluşturur.”

***   ***   *** 

Bu yazı çerçevesinde Malazgirt’le yetinelim; çünkü bu hamur çok su kaldırır. Daha sonra yine eğileceğiz bu konuya.
17 Ocak 2007 

Okur dostlara:
Küreselleşme/Emperyalizm.YalçınYusufoğlu..Belge Y.İstanbul,2005.
Dünya Basınında Irak (2002-2005) Kürtler,Şii ve Sünni Arapla. Derleme ve çeviri:Zeri İnanç-Çeto Özel..Doz Y. İstanbul 2006.