Fransa’da Türkiye Mevsimi -2-

Türkiye Fransa ilişkilerinin en tatsız, verimsiz olduğu bir mevsimde, “Fransa’da Türkiye Mevsimi” 4 Temmuz’da Paris’te Mercan Dede konseri ve “Anadolu Ateşi” gösterisiyle açılıyor. Resmen 1 Temmuz 2009’da başlayıp 31 Mart 2010’da tamamlanacak “La Saison de la Turquie en France / Fransa’da Türkiye Mevsimi” süresince resmen 400 civarında kültürel ağırlıklı faaliyet etrafında Türk kültürü, Türkiye’nin farklı boyut ve zenginlikleri tanıtılacak, sergilenecek. Başlangıçta Brezilya, Cezayir, Çin, Ermenistan için olduğu gibi “Yıl” biçiminde düşünülen, projenin “Mevsim”e dönüşmesini, “Ayrıcalıklı Ortaklık” olarak algılayıp aşağılanmak (!) kaygısına kapılmak veya “Sömestir”, “Ay” hatta “Hafta” düzeyinde bir dizi “Kültürel Faaliyet” projesinin üstünde görüp gururlanmak da olası. Böyle bir olanak, “Yüzyılda bir ya çıkar ya çıkmaz”, diye her durumda, “bardağın yarısından çoğunun dolu oluşu”ndan yararlanıp Fransızlara ve Fransa’ya daha uzun vadeli bir tanıtım yatırımı yapmak duygusuyla mevcutlara sarılmak daha akıl kârı bir yaklaşımdır.

Tanınmış bir takım müzik, sinema, edebiyat, güzel sanatlar ve benzeri festivale veya bilimsel, akademik buluşmaya eklemlenen faaliyetlerin dışında tek tek, çok sayıda gösteri, sergi, konferans, toplantı, yayın, vs organizasyon “Türk” imajına, Türkiye’nin yaşadığı tarihsel, toplumsal, siyasi, kültürel aşama ve hareketliliklere, içinde bulunulan duruma dair ciddi bir fikir verebilir. AB yolunda olsun olmasın, çağdaş uygarlık hedefinde ilerleme mücadelesi veren bir Türkiye sunulması, Fransızlar olduğu kadar, her yıl Fransa’dan geçen 80 milyon turistin bir kısmında da Türkiye gerçeği ve Türkler hakkında farklı hassasiyet ve bakışın doğmasına yarayabilir.

“Fransa’da Türkiye Mevsimi”ne ilişkin kesin programın son ana kadar bilinememesinin, elan yaşanan belirsizliklerin Türk sorumlulara yakın oranda Fransız siyasi yetkililerin tereddüt ve olumsuz tavrından kaynaklandığını belirtmekte de yarar var. Yoksa Fransız ve Türk Kültür ve Dışişleri bakanlığı sorumluları, Culturesfrance, İKSV, Axa gibi özel ve yarı resmi kuruluş yöneticileri, Necati Utkan, Görgün Taner, Nazan Ölçer, Henri de Castries, Stanislas Pierret ve Arnaud Littardi gibi önde gelen kişiliklerin bu olağanüstü zor siyasi ve mali koşullarda kotardıkları çetrefilli işi takdir etmemek elde değil. Onlar ve yakın çalışma arkadaşlarının özverili uğraşıları olmasa şu haliyle dahi “Fransa’da Türkiye Mevsimi”nin ortaya çıkması mümkün olamazdı.

Daha önceki bir çok “Yıl” ve “Mevsim”lerin aksine Cumhurbaşkanı veya Başbakan düzeyinde katılımlı açılış törenlerinin yaşanamayacağı resmi açılışı, iki “Açılım” bakanı, sol hassasiyetli bir “aileden” gelip geçen hafta Kültür Bakanlığı’na atanan, “Türkiye ve Türksever” diyen bilinen Frédéric Mitterrand ile CHP kökenli Ertuğrul Günay bugün saat 16.30’da Fransız Kültür Bakanlığı makamı, “Palais Royal / Kraliyet Palası”nda düzenlenen bir kokteylle yapacaklar.

4 Temmuz akşamı Eyfel kulesinin karşısındaki Chaillot Sarayı’nın önündeki İnsan Hakları Meydanı’nda düzenlenen, halka açık Mercan Dede ve Anadolu Ateşi gösterisiyle ateşlenecek “Mevsim”in ilk resmi ve gayri resmi veya paralel faaliyetleri arasında Bordeaux, Lille, Marsilya, Nantes’ta öngörülenler var. 14 Mart’ta sezonuna çoktan girmiş “Lille3000” çerçevesinde 3 Temmuz’dan itibaren “Midi-Midi İstanbul” izlenebilecek. Gündemde sokak müzisyenlerinden mutfağına, edebiyattan moda ve dizayna İstanbul’un gündelik hayatı var.

2 Temmuz’da perdesini açacak “Festival Paris Cinéma”nın onur konuğu 12 yakın dönem filmle “Türk Sineması”. “Kısa Metrajlılar Panoraması”nda 9 genç sinemacı yer alırken, “Nuri Bilge Ceylan’a Saygı”, “Reha Erdem ve Yeşim Ustaoğlu’na Projektör”ler tutulacak. “Kesişen Almanya-Türkiye Bakışları” ile kültürel çitişmeler, “Süper Türk Kahramanlar” ve bir tane de “Restore Film”, Erden Kıral’ın “Bereketli Topraklar Üzerinde”si 14 Temmuz’a kadar Türk Sinemasının bugünü hakkında bir fikir verecek.

“Mare Nostrum / Bizim Deniz” adıyla, Akdeniz’in Marsilya limanında 1 Temmuz’da başlayacak faaliyete arkeolog Osman Erkurt öncülüğünde “360 Derece” tarih grubunun Foça’dan yelken-kürek eşliğinde erişmeleri gerekiyor.   En ünlü uluslararası heykeltraşımız İlhan Koman’ın anısına 8 Nisan’da Stockholm’den hareket eden yüzer-gezer sergi “Hulda Festivali” Amsterdam (Hollanda) ve Antwerpen’den (Belçika) sonra Türkiye Mevsimi çerçevesinde 17 Temmuz - 26 Temmuz tarihleri arasında Bordeaux’da demirliyecek.

“Paris Quartier d’Eté” isimli dizi şenlik yaz mevsimi boyunca Paris’te birbirinden ilginç ve renkli gösteriler düzenler. Bu seneki programda sufi, ney üstadı Kudsi Erguner “Les Bohemes de Thrace / Trakya Bohemleri (Romanları)” başlığı altında Paris’in çeşitli park ve bahçelerinde 15 Temmuz – 16 Ağustos tarihleri arasında konserler verecek. “Atlı Tiyatrocu” veya “At Balerini” Bartabas da yine Kudsi Erguner ve Nezih Uzel eşliğinde “Levers de Soleil / Güneş Doğuşları (Şafak)” (son an değişikliği olmazsa) 24-31 Temmuz ve 1,2 Ağustos tarihlerinde gösteriler sunacak.

Nantes’ta 14 Temmuz Ulusal Bayram törenleri beraberinde “Yaz Saatleri Festivali”nin konuğu Türkiye. Müzik, dans ve havai fişek oyunları gündemde. Paris’te Louvre Müzesi’nin ünlü bahçesi Tuilleries’de 15 Temmuz-15 Ağustos arası “Café Turc / Türk Cafe”si açılacak Türk mutfağından çeşitli örneklerin sunulacağı mekanda Karagöz, Çağdaş Sanatlar, fotoğraf, dans gibi değişik faaliyetlerde düzenleniyor. Açış konserlerinden biri yine Nantes’ta gerçekleşecek. Tanınmış Türk arpçısı Şirin Pancaroğlu “Printemps des Arts / Sanatların İlkbaharı” Festivali çerçevesinde de programlanmış bir konser sunacak. Sanatçının Jean-Christophe Frisch yönetimindeki “XVII-21 La Baroque Nomade / Göçebe Barok” topluluğuyla oluşturduğu projenin başlığıysa “Padişahın Arpları”. 

Sonbaharda Ara Güler, Orhan Pamuk, Nuri, Bilge Ceylan’a Paris Belediyesi kentin Altın Anahtarlarını verip onları Paris’in “Onur Hemşerileri ilan ederken, 5 Ekim’de de Orhan Pamuk Odéon Avrupa Tiyatrosu salonunda düzenlenecek bir yan etkinlik çerçevesinde eseri etrafında onurlandırılacak. Bu arada yan etkinlikler arasında Paris’in uzak banliyölerinden Mantes-la-Jolie Kültür Merkezi’nin de dahil olduğu bir programda, Dreux kenti Belediyesi, 20 Haziran Müzik Bayramı’nda “ Onur Konuğu Türkiye” başlıklı bir gün düzenledi. Göçmen kökenli Oğuz Yılmaz, Reyting, Barış ve Damlalar gibi grup ve ses sanatçıları, geleneksel Halk Dansı ve Türk mutfağı, el sanatları örnekleri sundular. Daha fazla bilgi www.saisondelaturquie.fr adresinde bulunabilir.